Κρίσεις πανικού: τί είναι, γιατί συμβαίνουν και πώς μπορώ να τις αντιμετωπίσω ;
Τι είναι οι κρίσεις πανικού;
Μία κρίση πανικού είναι ένα ξαφνικό επεισόδιο άγχους, φόβου και απώλειας ελέγχου που συμπίπτει με απότομες αντιδράσεις του σώματος, ενώ το άτομο νιώθει ότι βιώνει μία ακραία κατάσταση, όπως μία καρδιακή προσβολή ή ακόμα και τον θάνατο.
Οι κρίσεις πανικού δεν είναι κάτι σπάνιο, όμως αν είναι επανειλημμένες συνήθως πρόκειται για διαταραχή πανικού κι έτσι απαιτείται παρακολούθηση από ειδικό θεράποντα ιατρό, καθώς επηρεάζει άμεσα τη ζωή του ατόμου που την υφίσταται.
Μάλιστα, σύμφωνα με το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών, οι κρίσεις πανικού είναι στις 3 πρώτες αιτίες που ωθούν κάποιον να αναζητήσει ψυχολογική υποστήριξη και θεραπεία.
Ποια είναι τα συμπτώματα μιας κρίσης πανικού;
Η κρίση πανικού δεν είναι ένα επεισόδιο που χτίζεται σταδιακά και κάποια στιγμή εκδηλώνεται. Τις περισσότερες φορές ξεκινάει ξαφνικά, χωρίς κάποια προειδοποίηση προς το πάσχων άτομο. Για αυτό κιόλας είναι άγνωστο το αν θα εκδηλωθεί στο γραφείο, στο σπίτι, στο αυτοκίνητο κ.ο.κ.
Τα κυριότερα συμπτώματα της κρίσης πανικού είναι τα εξής:
- ταχυπαλμία
- εφίδρωση
- δύσπνοια
- ρίγη
- εξάψεις
- ναυτία
- πονοκέφαλος
- ζαλάδα
- δυσκολία στην κατάποση
- παραισθήσεις
- φόβος απώλειας ελέγχου
Τα παραπάνω συμπτώματα δεν εντοπίζονται όλα σε κάθε περίπτωση. Αρκούν 4 μόνο από αυτά, για να γίνει η σχετική διάγνωση, παρόλο που η εκδήλωση τους διαφέρει σε κάθε άτομο.
Πόσο διαρκεί μία κρίση πανικού;
Η διάρκεια μιας κρίσης πανικού δεν είναι κάτι σταθερό. Συνήθως τα συμπτώματα υποχωρούν μετά από μερικά λεπτά, όμως υπάρχουν περιπτώσεις που το επεισόδιο ενδέχεται να κρατήσει και κάποιες ώρες. Σε κάθε περίπτωση, με το που υποχωρήσει η κρίση, το άτομο νιώθει καταβεβλημένο λόγω της κορύφωσης των έντονων συμπτωμάτων.
Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν τις κρίσεις πανικού;
Δεν έχουν ακόμη εξακριβωθεί τα βαθύτερα αίτια που προκαλούν τις κρίσεις ή την διαταραχή πανικού. Έχουν όμως καθοριστεί μερικοί παράγοντες που ενδέχεται να παίζουν σημαντικό ρόλο στο ποιος θα εκδηλώσει επεισόδια κρίσης πανικού:
- κληρονομικότητα – γονίδια
- στρές
- υπερ-ευαισθητοποίηση ατόμου σε άγχος, στρες και λοιπά αρνητικά συναισθήματα
- αλλαγές σε συγκεκριμένες λειτουργίες και σημεία του εγκεφάλου
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο πρόκλησης κρίσεων πανικού;
Παρόλο που οι λόγοι εμφάνισης διαταραχών πανικού, ή πρόκλησης μιας μεμονωμένης κρίσης πανικού δεν είναι ακόμη ξεκάθαροι, υπάρχουν παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο. Αυτοί είναι οι εξής:
- Στρεσογόνες καταστάσεις
- Τραυματικές καταστάσεις
- Ιστορικό κρίσεων πανικού στο οικογενειακό περιβάλλον
- Κακοποίηση ή παρενόχληση κατά την παιδική ηλικία
- Ριζικές αλλαγές στη καθημερινότητα
Πως πρέπει να διαχειριζόμαστε τις κρίσεις πανικού;
Παρόλο που είναι δύσκολο για ένα άτομο που βιώνει μία κρίση πανικού να σκεφτεί λογικά και να διαχειριστεί σωστά αυτό που του συμβαίνει, υπάρχουν τρόποι που βοηθούν κατά τη διάρκεια μιας ξαφνικής κρίσης:
- Την στιγμή που νιώθετε ότι ξεκινάει μία κρίση πανικού, σταματήστε οτιδήποτε κάνετε και προσπαθήστε να επικεντρωθείτε στην αναπνοή σας. Εκείνη την ώρα είναι πολύ σημαντικό να παραμείνετε συγκεντρωμένοι στις σωστή εισπνοή – εκπνοή, ώστε να έχετε τον έλεγχο της ανάσας σας και να μην παρατείνετε τα όποια συμπτώματα εκδηλωθούν.
- Αν είναι δυνατόν, απομακρύνετε τη σκέψη σας από αρνητικά πράγματα και στρεσογόνες καταστάσεις που ενδεχομένως σκέφτεστε. Προσπαθήστε να επικεντρωθείτε σε ένα αντικείμενο που βρίσκεται γύρω σας. Τι χρώμα έχει, τι σχήμα έχει, τι μέγεθός έχει. Οι σκέψεις αυτές ίσως σας βοηθήσουν να ξεφύγετε από σκέψεις και ιδέες που προκαλούν πανικό.
- Συγκεντρωθείτε σε ένα μάντρα, επαναλαμβάνοντάς το. Σε μία κρίση πανικού, λογικό είναι η σκέψη σας να είναι χαοτική. Την ώρα που συμβαίνει μία κρίση πανικού, το άτομο αισθάνεται πολύ έντονα συναισθήματα, όπως το ότι παθαίνει έμφραγμα, γεγονός που οδηγεί σε ακόμη περισσότερο άγχος και φόβο. Προσπαθήστε να επαναλάβετε μία συγκεκριμένη καθησυχαστική φράση, όπως “το ελέγχω”, “θα περάσει σύντομα” ή ό,τι άλλο μπορεί να σας κάνει να ηρεμήσετε.
Υπάρχει τρόπος πρόληψης των κρίσεων πανικού;
Όπως ακριβώς δεν έχουν διευκρινιστεί τα αίτια μιας κρίσης ή διαταραχής πανικού, έτσι ακόμη δεν υπάρχουν και τρόποι πρόληψής τους. Υπάρχουν όμως τεχνικές και δράσεις που ενδέχεται να βοηθήσουν:
- Άσκηση – η καλή φυσική κατάσταση και η καθημερινή άσκηση βοηθούν στην ψυχολογική ισορροπία και την αντιμετώπιση του άγχους
- Θεραπεία – αν διαπιστώσετε ότι βιώσατε μία κρίση πανικού ή αν αυτό γίνεται επανειλημμένα και έχετε τον φόβο ότι θα ξανασυμβεί σύντομα, απευθυνθείτε άμεσα σε έναν ειδικό.
Πότε πρέπει να απευθυνθώ σε ψυχολόγο για τις κρίσεις πανικού;
Αν υπάρχουν συμπτώματα κρίσεων πανικού, η αναζήτηση διάγνωσης και θεραπείας πρέπει να γίνει όσο το δυνατόν συντομότερα. Αν και οι κρίσεις πανικού από μόνες τους δεν είναι επικίνδυνες, μπορεί να υπάρξουν επιπλοκές που να έχουν χειρότερα αποτελέσματα στη ζωή του ατόμου.
Παράλληλα, χωρίς τον ιατρικό έλεγχο, ο ασθενής δεν μπορεί να είναι σίγουρος αν τα συμπτώματα των κρίσεων προέρχονται από κάποιο σοβαρό παθολογικό αίτιο και αν πρόκειται όντως για κρίσεις πανικού, διαταραχές πανικού ή κάποια άλλη σχετική διαταραχή.
Επιπλοκές κρίσεων πανικού
Αν το άτομο δεν επισκεφτεί άμεσα κάποιον ψυχολόγο για την αντιμετώπιση των κρίσεων πανικού, μπορεί να υπάρξουν επιπλοκές. Πέρα από το γεγονός ότι τα επεισόδια ενδέχεται να συμβαίνουν πολύ πιο συχνά, η μη αντιμετώπισή τους θα έχει αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής και την καθημερινότητα του. Πιο συγκεκριμένα οι πιο συνήθεις επιπλοκές είναι οι εξής:
- Πρόκληση φοβιών (όπως ο φόβος του ατόμου να φύγει από το σπίτι, ο φόβος να μείνει μόνος/η στο σπίτι, ο φόβος να οδηγήσει κλπ.)
- Αποφυγή κοινωνικών συναναστροφών
- Αγχώδεις διαταραχές
- Κατάθλιψη
- Καταφυγή στο αλκοόλ
- Αυτοκτονικές τάσεις
Ποιο είναι το κόστος της θεραπείας για την αντιμετώπιση των κρίσεων πανικού;
Η αντιμετώπιση των κρίσεων πανικού δεν είναι ίδια για το κάθε άτομο. Έτσι, το κόστος εξαρτάται από την εκάστοτε θεραπεία, τον αριθμό των συνεδριών που θα χρειαστούν αλλά και την φαρμακευτική αγωγή που ενδέχεται να χορηγηθεί.
Επικοινώνησε μαζί μας σήμερα για να λάβεις εξατομικευμένη γνώμη και θεραπεία.