Κατάθλιψη των Χριστουγέννων: πώς να την αντιμετωπίσουμε
Οι ημέρες των εορτών των Χριστουγέννων, είναι μία περίοδος αρκετά επιβαρυμένη ψυχικά για πολλούς συνανθρώπους μας.
Μέσα σε ένα κλίμα φωτός, χαράς και εορτασμών, που κατά κάποιον τρόπο επιβάλλεται από τα περισσότερα ΜΜΕ, πολλοί είναι οι άνθρωποι που περνούν την περίοδο των γιορτών μέσα στο άγχος, την λύπη και γενικότερα συμπτώματα κατάθλιψης.
Έρευνες έχουν αποδείξει, άλλωστε, ότι κάθε χρόνο την περίοδο των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, 2 στους 5 ανθρώπους ταλαιπωρούνται από αυτή την εποχιακή συναισθηματική διαταραχή.
Συγκριτικά μάλιστα με άλλες περιόδους του έτους, τα ποσοστά κατάθλιψης πενταπλασιάζονται κατά τις γιορτινές ημέρες.
Είναι πραγματική η Κατάθλιψη των Χριστουγέννων;
Φυσικά και είναι. Είναι μία έκφανση της κατάθλιψης που ανήκει στο πλαίσιο της Εποχικής Συναισθηματικής Διαταραχής (= seasonal affective disorder > sad). Αυτή είναι μορφή κλινικής κατάθλιψης, που εκδηλώνεται εποχιακά και συνήθως τα συμπτώματά της ξεκινούν στην αρχή του φθινοπώρου και διατηρούνται μέχρι και το τέλος του χειμώνα.
Η εποχική συναισθηματική διαταραχή έχει αποδειχθεί ότι σχετίζεται με την μείωση ή και την ολική έλλειψη του ηλίου την εποχή του φθινοπώρου και του χειμώνα, προκαλώντας μία νευροχημική διαταραχή σε κάθε οργανισμό.
Στο πλαίσιο αυτό, και η κατάθλιψη που εκδηλώνεται την περίοδο των Χριστουγέννων, εμπίπτει στην κατηγορία της Εποχικής Συναισθηματικής Διαταραχής, ακόμα κι αν το κοινωνικό “πρέπει” υποτάσσει το ότι όλοι να βιώνουμε τις γιορτές με χαρά και ενθουσιασμό.
Άρα, η κατάθλιψη των Χριστουγέννων μία μορφή Εποχικής Συναισθηματική Διαταραχής.
Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για την Εποχιακή Συναισθηματική Διαταραχή (SAD), όλα τα πιθανά συμπτώματα, τα αίτια και τους τρόπους αντιμετώπισης, μπορείς να διαβάσεις το σχετικό, αναλυτικό μας άρθρο εδώ.
Τί προκαλεί την κατάθλιψη των Χριστουγέννων; Ποια είναι τα αίτια;
Οι γιορτές των Χριστουγέννων είναι μία περίοδος που μπορεί να είναι αγχωτική και στρεσογόνα για πολλούς ανθρώπους. Παρόλο που στερεοτυπικά τα Χριστούγεννα είναι η γιορτή της χαράς και της αγάπης, πολλοί είναι οι άνθρωποι που δυσκολεύονται να φέρουν εις πέρας τις απαιτήσεις των ημερών. Ποιες είναι αυτες;
- Οικονομικές απαιτήσεις. Τις ημέρες των Χριστουγέννων, υπάρχει η συνήθεια να ανταλλάσσουμε δώρα με συγγενείς και φίλους, να αγοράζουμε στα παιδιά μας τα δώρα του Άγιου Βασίλη κλπ.
Αν λοιπόν κάποιος άνθρωπος έχει χάσει τη δουλειά του, δεν διαθέτει τους οικονομικούς πόρους για να αγοράσει δώρα και γενικότερα δυσκολεύεται ακόμη και για τα βασικά έξοδα της καθημερινότητάς του, λογικό είναι να μη βιώνει την περίοδο των γιορτών με χαρά, ενθουσιασμό και κέφι.
Πιθανό είναι λοιπόν το άγχος για τα οικονομικά, να οδηγήσει σε αυτό που ονομάζουμε ως κατάθλιψη των Χριστουγέννων.
- Μη ρεαλιστικές απαιτήσεις. Οι ταινίες, οι εκπομπές στην τηλεόραση και φυσικά τα social media δημιουργούν μία εικόνα για την περίοδο των γιορτών που φτάνει στα όρια του φανταστικού.
Όλο αυτό δημιουργεί τεράστιες προσδοκίες που εν τέλει μπορεί να μην εκπληρωθούν και μπαίνουμε σε μία διαδικασία σύγκρισης με το πώς θα περάσει κάποιος άλλος τις γιορτές του, ποιος θα περάσει καλύτερα κλπ Έτσι προκαλείται ένα αίσθημα απογοήτευσης που οδηγεί στην εποχική κατάθλιψη των χριστουγέννων.
Τα Χριστούγεννα δεν πρέπει να είναι πάντα ξεχωριστά, δεν χρειάζεται κάθε χρόνο να πηγαίνουμε ταξίδια, δεν είναι απαραίτητο κάθε χρόνο να κάνουμε το τέλειο ρεβεγιόν.
- Οικογενειακές απαιτήσεις. Επειδή τα Χριστούγεννα θεωρούνται ως επί το πλείστον οικογενειακή γιορτή, είναι πολύ συνηθισμένο όλοι να περνάμε χρόνο με οικογενειακά πρόσωπα. Αυτό ενδέχεται να προκαλεί στρες και άγχος σε ανθρώπους που δεν έχουν καλές σχέσεις με την οικογένειά τους, ή να τους πυροδοτούνται αρνητικά συναισθήματα από τυχόν κακοποιητικές συμπεριφορές του παρελθόντος.
Φυσικά, αυτό μπορεί να οδηγήσει στην κατάθλιψη των Χριστουγέννων λόγω κακής σχέσης με την οικογένεια.
Από την άλλη η κατάθλιψη των Χριστουγέννων μπορεί να πυροδοτηθεί και από τον θάνατο και την απώλεια αγαπημένων ανθρώπων της οικογένειάς μας, που είχαμε συνηθίσει να περνάμε τις ημέρες των εορτών μαζί τους μέσα σε ένα όμορφο κλίμα.
Πώς μπορούμε να υποστηρίξουμε ένα άτομο με Κατάθλιψη των Χριστουγέννων;
Αν αντιληφθούμε ότι ένα φιλικό ή οικογενειακό μας πρόσωπο εμφανίζει συμπτώματα Κατάθλιψης των Χριστουγέννων, πρέπει να είμαστε καθ’όλη την περίοδο αυτή υποστηρικτικοί απέναντί του με όποιον τρόπο μπορούμε.
- Πρώτον, πρέπει να είμαστε διατεθειμένοι να τον/την ακούσουμε, να μάθουμε τις σκέψεις και τα αρνητικά συναισθήματά του, να δούμε τι είναι αυτό που έχει προκαλέσει τα συμπτώματα κατάθλιψης
- Προσπαθούμε να μην υποβιβάζουμε τα συναισθήματα του ατόμου. Το άγχος, το κοινωνικό στρες, η απογοήτευση, η λύπη και ο,τι άλλο αισθάνεται, δεν είναι “υπερβολικές” αντιδράσεις.
- Προτρέπουμε το άτομο με συμπτώματα κατάθλιψης να επικοινωνήσει ή να επισκεφτεί έναν ειδικό ψυχικής υγείας, αφού εμείς όσο πρόθυμοι κι αν είμαστε δεν είμαστε οι αρμόδιοι για να βοηθήσουμε αποτελεσματικά ένα άτομο με οποιοαδήποτε μορφή κατάθλιψης.
Έχω Κατάθλιψη. Πώς θα νιώθω καλύτερα την περίοδο των γιορτών;
- Θέτουμε όρια, βάζουμε προτεραιότητες και λέμε όχι. Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να παρευρεθούμε σε όποιο τραπέζι είμαστε καλεσμένοι, αν δεν νιώθουμε αποδεκτοί, επιθυμητοί κλπ.
- Κάνουμε πράγματα που μας αρέσουν και μας βοηθούν στην αντιμετώπιση του στρες και των αρνητικών συναισθημάτων. Δεν περιοριζόμαστε στα εορταστικά “κλισέ” που μπορεί να δημιουργήσουν έξτρα ψυχολογική πίεση.
- Αν παρατηρήσουμε ότι επηρεαζόμαστε από όσα μοιράζονται οι φίλοι/ συγγενείς/ γνωστοί, κάνουμε ένα διάλειμμα από την χρήση των social media.
- Συμβουλευόμαστε έναν ειδικό ψυχικής υγείας. Αυτός ξέρει τι χρειαζόμαστε για να νιώσουμε καλύτερα και να αντιμετωπίσουμε συμπτώματα της κατάθλιψης πριν μεγιστοποιηθούν.