Διπολική διαταραχή: ποια είναι τα συμπτώματα και ποια η θεραπεία;
Τι είναι η Διπολική Διαταραχή;
Η Διπολική Διαταραχή (ΔΔ), ή μανιοκατάθλιψη όπως αλλιώς αναφέρεται, είναι ένα ψυχικό νόσημα που χαρακτηρίζεται από απότομες και δραματικές αλλαγές στη διάθεση ενός ατόμου. Προσβάλλει και άντρες και γυναίκες, κατά κύριο λόγο ηλικίας 15-30 ετών και επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητα.
Ποια είναι τα είδη της Διπολικής Διαταραχής;
- Τύπος I: Χαρακτηρίζεται από σοβαρά επεισόδια μανίας, ηπιότερα επεισόδια κατάθλιψης και επεισόδια μικτού τύπου.
- Τύπος II: Χαρακτηρίζεται κυριότερα από καταθλιπτικά επεισόδια και επεισόδια υπομανίας (ηπιότερη κατάσταση μανίας).
- Κυκλοθυμία: Χαρακτηρίζεται από επεισόδια υπομανίας και κατάθλιψης για μεγάλο χρονικό διάστημα (2 χρόνια), με συμπτώματα που δεν μοιάζουν με τα πιο κοινά και συνήθη συμπτώματα της ΔΔ.
- ΔΔ μη προσδιοριζόμενη αλλιώς:Όταν τα συμπτώματα της Διπολικής διαταραχής του ατόμου δεν εμπίπτει σε καμία από τις παραπάνω κατηγορίες.
Ποια είναι τα συμπτώματα της Διπολικής διαταραχής;
Ο ασθενής που πάσχει από διπολική διαταραχή βρίσκεται ψυχικά και συμπεριφορικά ανάμεσα σε δύο πόλους, την κατάθλιψη και την μανία. Σε κάθε ένα από τα δύο άκρα, όταν επικρατούν, το άτομο εμφανίζει διαφορετικά συμπτώματα.
Κατα την διάρκεια ενός καταθλιπτικού επεισοδίου τα συμπτώματα είναι τα εξής:
- Αίσθημα λύπης
- Ανησυχία
- Μειωμένη ενέργεια, αδυναμία
- Μειωμένο ενδιαφέρον για δραστηριότητες
- Προβλήματα ύπνου
- Προβλήματα συγκέντρωσης
- Διαταραχές πρόσληψης τροφής (είτε υπερφαγία, είτε επικίνδυνα μειωμένη όρεξη)
- Σκέψεις σχετικές με τον θάνατο
Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου μανίας, ο ασθενής με ΔΔ εμφανίζει τα εξής συμπτώματα:
- Ξαφνικό αίσθημα χαράς
- Ευερεθιστότητα
- Υπερβολική ενέργεια και δραστηριότητα
- Προβλήματα ύπνου λόγω υπερδιέγερσης
- Νευρικότητα
- Πολυλογία
- Σκέψεις που “τρέχουν”
- Παρορμητικότητα, μηδενικές αναστολές
Ενδέχεται ένας ασθενής να εμφανίσει συμπτώματα και των δύο άκρων, κατάθλιψης και μανίας, ταυτοχρόνως. Η κατάσταση αυτή αναφέρεται ως επεισόδιο μικτού τύπου.
Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν τη Διπολική Διαταραχή;
Τα αίτια που ενδέχεται να προκαλέσουν Διπολική Διαταραχή δεν είναι ακριβώς καθορισμένα. Έχει αποδειχθεί βέβαια, ότι η κληρονομικότητα έχει ένα ποσοστό ευθύνης για την εμφάνιση ΔΔ, χωρίς όμως κι αυτό να είναι απαραίτητο. Δεν μπορούμε να πούμε με ασφάλεια ότι τα παιδιά ενός ατόμου με Διπολική Διαταραχή σίγουρα θα εμφανίσει την ψυχική νόσο αυτή.
Παράγοντες που μπορεί να ενισχύσουν την προδιάθεση εμφάνισης ΔΔ είναι:
- μία περίοδος έντονου στρες και ψυχικής αναστάτωσης
- λήψη φαρμάκων ή ψυχοτρόπων ουσιών ή αλκοόλ
- τραυματικό γεγονός
Πώς γίνεται η διάγνωση και ποια η θεραπεία για τη Διπολική Διαταραχή;
Η διάγνωση της διπολικής διαταραχής γίνεται μόνο από τον αρμόδιο ιατρό, που είναι ο ψυχίατρος. Πραγματοποιείται κλινική εξέταση, λαμβάνεται το ιστορικό του ασθενούς και εν τέλει ο ψυχίατρος καταλήγει σε διάγνωση.
Κατά κύριο λόγο, στις περισσότερες περιπτώσεις η Διπολική διαταραχή αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή ώστε να επιτευχθεί η όσο γίνεται περισσότερη ισορροπία στην ψυχολογική κατάσταση και διάθεση του ασθενούς.
Παράλληλα, η ψυχοθεραπεία είναι ένα από τα πιο αποδοτικά μέσα ώστε ο ασθενής να προσαρμοστεί στην καθημερινότητα, να αντιμετωπίσει τα όποια εμπόδια προκύπτουν από την ΔΔ στη καθημερινή του ρουτίνα και ετσι να μετριάσει την επιδείνωση της ψυχικής του κατάστασης.
Πώς μπορώ να βοηθήσω ένα κοντινό μου άτομο που πάσχει από Διπολική Διαταραχή;
Η υποστήριξη από το κοντινό περιβάλλον του ασθενούς είναι απαραίτητη και ιδιαίτερα βοηθητική. Έτσι, αν στην οικογένεια ή στην παρέα σας υπάρχει άτομο με ΔΔ, είναι σημαντικό να μάθετε πως θα συμπεριφέρεστε κοντά του ώστε να το βοηθήσετε ψυχολογικά αλλά και πρακτικά.
Σε πρώτη φάση, η σωστή ενημέρωση είναι το Α και το Ω. Θα πρέπει να ενημερωθείτε με προσοχή για την ασθένεια ώστε να μπορείτε να αναγνωρίζετε τα συμπτώματα. Σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει ο ασθενής να νιώθει κριτική από εσάς. Η κατανόηση, η υπομονή και η υποστήριξη θα πρέπει να είναι σύμμαχοί σας.
Αν παρόλα αυτά δεν νιώθετε ψυχολογικά δυνατοί να αντιμετωπίσετε τέτοιες καταστάσεις, μπορείτε να συμβουλευτείτε έναν ειδικό ψυχικής υγείας με στόχο να μάθετε πως πρέπει να φέρεστε σε ένα άτομο με Διπολική Διαταραχή.
Το σημαντικότερο που μπορείτε να κάνετε, πέρα από το να νιώθει ότι είστε δίπλα του, να τον παραπέμψετε σε ψυχίατρο, αν δεν έχει ακόμη γίνει διάγνωση για να δρομολογηθεί η θεραπεία και αντιμετώπιση.
Έχω ΔΔ. Πώς να βοηθηθώ στην καθημερινότητά μου;
- Μην πιέζετε τον εαυτό σας. Βρείτε χώρο και χρόνο για ξεκούραση.
- Αποφύγετε αγχωτικές καταστάσεις και σκέψεις.
- Ακολουθήστε έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Ναι στη σωστή διατροφή και τη γυμναστική, όχι στις καταχρήσεις, το αλκοόλ, τις τοξικές ουσίες κλπ.
- Μην παραμελείτε την πρόσληψη των φαρμάκων σας σε καθημερινή βάση.
- Μιλήστε στα κοντινά σας άτομα. Σε κατάσταση κρίσης απευθυνθείτε σε αυτούς για υποστήριξη.
- Μην παραμελείτε τις συνεδρίες με τον ψυχίατρο σας. Η ψυχοθεραπεία είναι το κλειδί για να φέρετε σε ισορροπία τον ψυχικό σας κόσμο με το εξωτερικό περιβάλλον και την καθημερινότητά σας.