Αρρωστοφοβία: πώς αντιμετωπίζω τις φοβίες γύρω από την υγεία μου
Όλοι οι άνθρωποι ανησυχούν για την υγεία τους και προφανώς όταν συμβαίνει στο πλαίσιο του φυσιολογικού, είναι και απόλυτα λογικό.
Όταν όμως η ανησυχία αυτή ξεφεύγει από τα όρια του δικαιολογημένου και επεκτείνεται σε καταστάσεις που το άτομο αγχώνεται για ασθένειες συνεχώς και σε καθημερινή βάση, τότε κάνουμε λόγο για την διαταραχή που ονομάζεται νοσοφοβία, ή αλλιώς -και πιο κοινά- υποχονδρίαση.
Πότε ένα άτομο μπορεί να διαγνωστεί με αρρωστοφοβία; Συμπτώματα
Ένα άτομο μπορεί να διαγνωσθεί με νοσοφοβία, όταν:
- ανησυχεί συνεχώς για την υγεία του, χωρίς κάποιο σύμπτωμα ή κάποιον προφανή λόγο
- ελέγχει καθημερινά το σώμα του για κάποιο δερματικό – εξωτερικό σύμπτωμα που θα μπορούσε να παραπέμπει σε πρόβλημα υγείας
- επισκέπτεται συνεχώς ιατρεία για εξετάσεις, ζητώντας επιβεβαίωση από ειδικούς ότι δεν είναι άρρωστος/η
- επισκέπτεται πάνω από 1 γιατρο για επανεξέταση και διασταύρωση απόψεων
- ψάχνει διαρκώς πληροφορίες στο διαδίκτυο για ασθένειες, νόσους, συμπτώματα κλπ
- μεγαλοποιεί καταστάσεις και συμπτώματα, νομίζοντας ότι οδηγούν στον θάνατο
- ενεργεί σαν να είναι άρρωστος μόνο και μόνο στην ιδέα της ασθένειας, χωρίς πραγματικές αποδείξεις, συμπτώματα, εξετάσεις κλπ
Ποια είναι τα αίτια που οδηγούν στην αρρωστοφοβία / στις φοβίες γύρω από την υγεία;
Δυστυχώς, δεν υπάρχει ξεκάθαρη απάντηση στην ερώτηση “γιατί κάποιοι άνθρωποι είναι υποχόνδριοι;”. Ωστόσο, υπάρχουν μερικοί παράγοντες που έχουν ανιχνευθεί σε άτομα με νοσοφοβία και συνδυαστικά ή ξεχωριστά μπορεί να οδηγήσουν στην κατάσταση-διαταραχή της υποχονδρίασης.
- Υπερπροστατευτικό περιβάλλον
Παιδιά που έχουν μεγαλώσει σε ένα υπερπροστατευτικό περιβάλλον, είναι πιθανό να επηρεαστούν σε τέτοιο βαθμό ώστε να αναπτύξουν τη διαταραχή της υποχονδρίασης. Η αυστηρότητα των γονέων, η αυταρχικότητα και η προσπάθεια παράλογης προστασίας του παιδιού από εξωτερικούς παράγοντες, ενοχοποιούνται για την νοσοφοβία.
Παράλληλα, αν ένας γονιός αντιμετωπίζει και ο ίδιος φοβίες γύρω από την υγεία του ίδιου αλλά και του παιδιού, πολύ πιθανό το παιδί μεγαλώνοντας να φέρει την ίδια διαταραχή.
- Τραυματικό γεγονός
Μία συναισθηματική κρίση από ένα τραυματικό βίωμα μπορεί σε μερικές περιπτώσεις να οδηγήσει σε ανάπτυξη διαταραχών, όπως η νοσοφοβία. Οι μεγάλες αλλαγές στη ζωή, ο θάνατος ενός συγγενικού προσώπου κλπ είναι αιτίες που διαταράσσουν συναισθηματικά ένα άτομο και ενοχοποιούνται για εμφάνιση υποχονδρίασης.
- Συναισθηματικό κενό – έλλειψη αγάπης
Τέλος, ένας παράγοντας που έχει παρατηρηθεί ότι συνδέεται με τη νοσοφοβία, είναι η έλλειψη αγάπης από τους γονείς. Όταν ένα παιδί δεν παίρνει την αγάπη και την επιβεβαίωση που χρειάζεται από το οικογενειακό του περιβάλλον και συγκεκριμένα από τους γονείς του, είναι πιθανό μεγαλώνοντας να αναπτύξει νοσοφοβία, ώς ασυνείδητο τρόπο αναζήτησης προσοχής και αγάπης.
Τα ψυχικά απωθημένα, με λίγα λόγια, που συνδέονται με ελλιπή γονική αποδοχή είναι πολλές φορές το αίτιο που έχει οδηγήσει ένα άτομο στην διαταραχή της υποχονδρίασης.
Υπάρχει θεραπεία για την διαγνωσμένη αρρωστοφοβία;
Ναι, όσον αφορά τη νοσοφοβία, υπάρχει θεραπεία και μάλιστα πολύ αποτελεσματική. Η απεύθυνση και αναζήτηση βοήθειας από έναν ειδικό ψυχικής υγείας είναι το πρώτο βήμα στην διαδικασία αντιμετώπισης και θεραπείας της διαταραχής. Αφού γίνει η διάγνωση της νοσοφοβίας, ακολουθούνται οι απαραίτητες θεραπευτικές τεχνικές, βάσει των εξατομικευμένων συμπτωμάτων, αιτιών και αποτελεσμάτων.
Πρέπει να γίνει αντιληπτό από το άτομο που αντιμετωπίζει συνεχώς παράλογες φοβίες γύρω από την υγεία του ότι όλα ξεκινούν από ένα ψυχικό υπόβαθρο. Μέσα στο ασφαλές περιβάλλον που αναπτύσσεται μεταξύ του ατόμου με νοσοφοβία και του θεραπευτή, ο ασθενής συνειδητοποιεί ότι οι φοβίες και το άγχος γύρω από την υγεία του δεν έχουν κάποια ουσιαστική οργανική υπόσταση. Σε μερικές περιπτώσεις, τα οργανικά συμπτώματα είναι απόρροια ψυχοσωματικής διαταραχής.
Ανάλογα με το βαθμό της αρρωστοφοβίας και το μέγεθος του φόβου, το άτομο ακολουθεί σειρά ψυχοθεραπευτικών συνεδριών οι οποίες μπορεί να πρέπει να συνδυαστούν και με την χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής. Τα φάρμακα που δίνονται σε ασθενείς με νοσοφοβία, είναι κατά κύριο λόγο αγχολυτικά και στοχεύουν στην αντιμετώπιση του άγχους που δημιουργεί όλες τις ανησυχίες γύρω από την υγεία και τις καταστροφικές ερμηνείες.
Αρρωστοφοβία – Άγχος Υγείας
Όλοι αρρωσταίνουμε και όλοι ανησυχούμε για την υγεία μας. Όμως, όταν η ανησυχία αυτή γίνεται έμμονη ιδέα και φόβος που επηρεάζει το άτομο στην καθημερινότητά του, κρίνεται απαραίτητη η εύρεση ειδικού ψυχικής υγείας για ψυχοθεραπεία.
Έτσι, όταν ο γιατρός υποπτευθεί βάσει του προφίλ ενός ασθενούς ότι αντιμετωπίζει άγχος υγείας, καλό θα ήταν να παροτρύνει το άτομο να πραγματοποιήσει μία επίσκεψη σε έναν ψυχολόγο.